RSS

የአውራምባ ማኅበረሰብ መሥራች ዙምራ ፈላስፋ ወይስ ተራ ሰው?

28 Mar

ባለቅኔው ቀኝ ጌታ የፍታሔ ንጉሤ ‹የንግግር ውበቱ ማሳጠር ነው› እንዳለው፤ ወይም አበው ‹እንደወርቅ አንክብሎ፣ እንደሸማጠቅልሎ› እንደሚሉት በአጭር ዐ.ነገር ከሽነውና አስውበው አስደናቂ የፍልስፍና ዕይታዎችን የሚናገሩና አመክንዮአዊ በሆነ አቀራረባቸው የሚያስገረሙ ብልሆችና አስተዋይ ሰዎች በኢትዮጵያ ነበሩ፤ አሉም፡፡  ለዚህ ጥሩ ማሳያ የሚሆነው ያልተማረው የዘመናችንና የሀገራችን ድንቅ ፈላስፋ የአውራ አምባው ማኅበረሰብ መሥራችና ቀራጭ የዙምራ ዕይታና አቀራረብ ነው፡፡ ጋዜጠኛ ቴዎድሮስ ተ/አረጋይ ‹ፍልስፍና ፪› በሚል መጽሐፉ ‹በሕይወት፣ በሰው ልጆችና በእግዚአብሔር መሃከል ያሉ ጥያቄዎችን ማንሳት የጀመርከው መቼ ነው?› ብሎ ለጠየቀው ጥያቄ የሰጠውን መልስ በምሳሌነት ወስዶ መመልከት የዙምራን ማንነትና የአስተውሎቱን ምጥቀት ለመገምገም ይረዳል፡፡ ዙምራ ለተጠየቀው ጥያቄ እንዲህ ነበር የመለሰው፡-

‹‹እኔ ራሴ አላውቀውም፡፡ ራሴን ሳውቅ ጀምሮ እጠይቃለሁ፡፡ መጠየቄ ተቋርጦም አያውቅ፡፡ እናቴ ስትናገር ‹ስለ ሰው ልጆች ማኅበራዊ ሕይወት መጠየቅ የጀመረው በአራት ዓመቱ ነው፤ስለ እምነት የጠየቀው ደግሞ በሁለት ዓመቱ ነው› ትላለች፡፡ እንግዲህ ከእናቴ የሰማሁትን ነው የምናገር፡፡ የእኔ ወላጆች እምነታቻው እስልምና ነው፡፡ ክርስቲያን ዘመዶች አሏቸው፡፡ አንድ መንደር ነው የተቀመጡ፡፡ ቡና በአንድ ይጠጣሉ፤ ሥራ በወንፈል አብረው ይሠራሉ፡፡ እኛ ልጆቹም አብረን እንጫወታለን፡፡ አሁንም እናቴ ስትናገር ‹ተወልዶ በስድስት ወሩ ቆሞ ሄዷል፤ በሁለት ዓመቱ ደግሞ ስለ እምነት መጠየቅ ጀምሯል› ትላለች፡፡ ልለይበት የቻልኩትን ልናገርና በሁለት ዓመቴ ክርስቲያን ዘመዶቼ ቤት ሄጃለሁ፡፡ ተዚያ ስሄድ ወላጆቻቸው የሉም፡፡ ልጆቹ ምግብ ይበላሉ፡፡ ምግቡ የሥጋ ምግብ ነው፡፡ እኔን ሙስሊም ነህ ብለውኛል፡፡ እነሱ ክርስቲያን ናቸው ብለዋል፡፡ ብለዋል ነው የምል፡፡ ወላጆቻቸው ቢኖሩ የሥጋ ምግብ ስለሆነ፤ አይሰጡኝም፡፡ ልጆቹ ያው እንደኔው ናቸውና ሰጡኝ፡፡ ምግቡ ስለጣመኝ ግጥም አድርጌ በልቼ ትራፊዬን ተቤቴ! እናቴ ሥጋውን ስታይ፡

‹እሱን ሥጋ ተምን አገኘኸው?› ትለኛለች፡፡

‹እነ አተዋ ልጆቹ ሰጥተውኝ ነው› እላለሁ እንደኔው ይጥማታል ብዬ፡፡

‹የክርስቲያን ሥጋ በላህ?› ትልና ትቆጣለች፡፡ ያ ብቻ አልበቃትም፡፡ ሥጋዋ እየጣመችኝ በእጇም እንዳትይዘው ተጠይፋ በእንጨት ይዛ አውጥታ ትጥለዋለች፡፡ ዓይኔ ሥጋዋ ላይ ቀርቷል፡፡ የክርስቲያን ሥጋ ነክቼ ዕቃ እንዳልነካበት እጄን ታጥባለች፡፡ እየታጠብኩ ሥጋዬ መውደቁ ስለቆጨኝ፤

‹እማዬ ሥጋዬን የቀማሽኝ ለምን ነው?› ብዬ ጠየቅኳት፡፡ (ያው እንግዲህ እሷ የነገረችኝን ነው የምነግርህ)

‹የክርስቲያን ሥጋ ሆኖ ነው› ትላለች፡፡

‹ከክርስቲያኖች ቤት ስለታረደ ነውዪ ሥጋውማ የበግ ነው› አልኳት፡፡

‹ሥጋው የክርስቲያን ነው›

‹ክርስቲያን ማለት ምንድነው?›

‹ሰው› ትላለች፡፡

‹ዛዲያ እኛ ምንድነን ሰው አደለንም ማለት ነው?›

‹እኛማ ሙስሊሞች ነን›

‹ሙስሊም ሰው አይደለም?›

‹ነው እንጂ፡፡ ሰው ነው›

አሁን ሁላችንም ሰው ሁነናል ማለት ነው፡፡

‹ዛዲያ እኔስ ሰው የበላውን አይደለ የበላሁ? ለምን ሥጋዬን ቀማሽኝ?› አልኳት፡፡

‹አንተ! የክርስቲያን ሥጋ አይበላም› ትላለች ቆጣ ብላ፡፡

ሃሳቤን ቀየርኩና እንደገና ጠየቅኳት፡፡

‹ክርስቲያን የምን ሥጋ ነው የሚበላ?›

‹የከብት›

‹ሙስሊምሰ የምን ሥጋ ነው የሚበላ?›

‹የከብት›

‹ሁላችንም እኩል ሰው ተሆንን፤ ሁላችንም የከብት ሥጋ ተበላን ዛዲያ ለምን ቀማሽኝ› እናቴ መልስ የላትም፡፡

በስንት ዓመቴ እንደሆነ ባላውቅም በሰው ልጅ ፍጥረት ላይ ሌላም ጥያቄ አንስቻለሁ፡፡

‹መጀመሪያ ክርስቲያን ሲፈጠር ተምን ተፈጠረ?›

‹ተአዳምና ተሄዋን›

‹ሙስሊምስ?›

‹ተአደምና ተሃዋ› ይሉኛል፡፡

‹ሁለት ሴቶችን ሁለት ወንዶች ናቸው ማለት ነው መጀመሪያ ሰው ሲፈጠር የተፈጠሩ?›

‹አይደለም፡፡ የሀገር ቋንቋ ነው ባጠራር አራት ቢመስሉም ሁለት ናቸው› አሉኝ፡፡

ክርስቲያኖች እግዜር፤ ሙስሊሞች ደሞ አላህ ሲሉ እሰማለሁ፡፡

‹አላህና እግዚአብሔር ሆነው እየተማከሩ በጋራ ይቺን ዓለምና እኛን የፈጠሩ?› እላለሁ፡፡

‹ፈጣሪማ አንድ ነው›

‹እንግዳው ስሙ ለምን ሁለት ሆነ?›

‹እሱ ያገር ቋንቋ ነውእንጂ ፈጣሪ አንድ ነው› ይላሉ፡፡ ሁላቸወም በአንድነቱ ይስማማሉ፤ የማይስማሙት በስሙ ነው፡፡

ፈጣሪ አንድ ተሆነ፤ እኛ ሁላችን የአዳምና ሄዋን ዝርያዎች ተሆንን እምነት የሚገለጠው በምንድነው? እምነት ጥሩ ማሰብ፤ ጥሩ መሥራት ነው፡፡ እኛ የምናምን ፈጣሪ አንድ ነው፤ እንደ ዳቦ አይቆረስም ብለን ነው፡፡ ሰዎች ግን ስሙን እየሸነሸኑት እምነቶች ተሺህ በላይ ደርሰዋል፡፡

እያደግሁ ስሄድ ሃሳቤን የሚደግፉ አጋጥመውኛል፡፡ ‹ሃሳብህ ጥሩ ነው፡፡ ግን ወይ መስግድ፤ ወይ በተስኪያን ቢኖርህ ይሉኛል፡፡ በተስኪያኑ የሚሠራው፤ መስጊዱ የሚሠራው በሰው ነው፡፡ ራሴ በምሠራው ነገር አልተቃወምኩትም፡፡

‹መስጊዱን ወይም በተስኪያኑን ብሠራለት ፈጣሪ የት ቦታ ነው ያለ?› አልኩ፡፡
‹እሱማ የትም ቦታ ነው ያለ፡፡ በሁሉም ቦታ ፈጣሪ አለ› ይሉኛል፡፡

ቤት አልቸገረውም ማለት ነው፡፡ እሱ በሁሉም ቦታ ላይ እየተገኘ እኔ አንድ ቦታ ላይ ሠርቼ ስገባ እከፍተዋለሁ፤ ስወጣ እዘገዋለሁ፡፡ ስወጣ የምዘጋውን ቤት ሠርቼ ‹ና ተዚህ ግባልኝ› ልለው ህሊናዬ አይፈቅድም፡፡ የእሱ ፈቅዶ ይሆናል፡፡ እሱ እኔን ይቆጣጠራል እንጂ እኔ አልቆጣጠረውም፡፡ ና ግባ ውጣ ልለው አልችልም፡፡ ይልቁንስ የእሱ ህንጣ እኛ አይደለንም ወይ? የፈጣሪ ህንጣ እኛ ነን፤ የፈጣሪ በተስኪያን እኛ ነን፡፡ ሌላም የለው፡፡ በተስኪያንና መስጊድ ሠርተን ‹ሂድ ተዚያ ውስጥ ግባ› ተምንለው ለምን የእሱ በተስኪያንና መስጊድ ሁነን አንቀጥልም? ለምን እንደሆነ ባላውቅም ሰዎች ስሙንና ስርፋውን አለያይተው በመጥራት መለያየትን ነው የሚመርጡት፡፡››

የዙምራ ትችት ልክም ይሁን ስህተት ሳይማር የተጠቀመውን የአቀራረብ ስልትና የዕይታውን ምጥቀት ስናስተውል እንደነቃለን፤ ያልተማሩ ለምንላቸው ለኢትዮጵያዊያን አስተዋይ ሰዎች ከእሱ የበለጠ ምሳሌም መፈለግ አስፈላጊ አይመስለም፤ የዙምራ አቀራረብም የሀገራችን የተጠየቅ ልጠየቅ የክርክር ሥርዓትን የተከተለ ይመስላል፤ የተጠየቅ ልጠየቅ ሙግት ደግሞ አንዱ የሀገራን የክርክር ባህል የነበረ ነው (ከሶቅራጥስ የእሰጥ አገባ የክርክር ስልት ጋርም ልናመሳስለው እንችላለን)፡፡ የመከራከሪያ ነጥቡ ደግሞ ከፈላስፋው ዘርዓ ያዕቆብ ጋር ተመሳሳይ ነው፤ የሚከራከረው ግን የዘርዓ ያዕቆብን ፍልስፍና ዐይቶና ዐውቆ ሳይሆን በልቦናው ያስተዋለውን መዝኖ ነው፡፡ ይህ የዙምራ አስተውሎታዊ ክርክርም የአበውን ባህላዊ ፍልስፍና ዘመናችን ላይ ሆነን እንድናይ የሚያደርገን ይመስለኛል፡፡ ከላይ ካነበብነው ተነሥተን እስቲ ራሳችንን እንጠይቅ ዙምራ የሀጋራችን ፈላስፋ ወይስ ተራ የማኅበረሰብ መሪ? ሳናውቃቸው የቀረን እንደዙምራ ዓይነት ሰዎችስ በየአካባቢው በተለያዩ ዘመናት አልነበሩም? በቅኔና በመጻሕፍት አንድምታ በዕውቀት የበሰሉት ሊቃውንትስ እንዴት ይታያሉ? በየገዳማቱ በተመስጦ የሚኖሩትስ አይፈላሰፉ ይሆን?…

Advertisements
 
 

One response to “የአውራምባ ማኅበረሰብ መሥራች ዙምራ ፈላስፋ ወይስ ተራ ሰው?

  1. Bisrat

    September 24, 2013 at 2:49 am

    ዙምራ በትክክል ፈላስፋ ነው ማለት እንችላለን

     

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: